Een rookmelder is een apparaat dat een geluidssignaal laat horen zodra het rook ontdekt. Het apparaat reageert op rook en daarmee indirect op de aanwezigheid van brand. Hierdoor bent u in staat om in een vroeg stadium de brand te blussen of de andere bewoners te waarschuwen en samen met hen het huis te ontvluchten. Meerdere rookmelders in huis vergroten de kans dat u op tijd de brand ontdekt!

Onderzoek toont aan dat bewoners in geval van brand meer kans hebben om aan de rook en het vuur te ontsnappen indien er rookmelders geïnstalleerd zijn. De rookmelder waarschuwt u, bijvoorbeeld als u slaapt, dat er rookontwikkeling is. Des te sneller u een brand ontdekt, des te meer tijd en kans u heeft om uw woning veilig te verlaten.

Er zijn twee soorten rookmelders op de markt:

• de ionisatierookmelder. Deze is goedkoper dan de optische rookmelder, maar bevat een radioactieve bron, die geladen deeltjes uitzendt. Die deeltjes worden opgevangen op een elektrode, zodat tussen de twee elektroden een stroompje loopt. Bij rook neemt de stroom tussen de elektroden af, omdat een deel van de geladen deeltjes door de rook geabsorbeerd of verstrooid wordt. Bij normaal gebruik is er vrijwel geen gevaar voor de volksgezondheid. De radioactieve stof in de ionisatierookmelder wordt beschermd tegen aanraking en tegen verspreiding.                        

• optische rookmelder. Deze signaleert brand in woningen vaak iets eerder dan de ionisatierookmelders. In de optische rookmelder wordt een lichtbundeltje uitgezonden en door een lichtgevoelige cel opgevangen. Als zich rook in het lichtbundeltje bevindt, zal het licht deels verstrooid of geabsorbeerd worden. De rookmelder detecteert dit en geeft een alarm af.

Een ionisatiemelder zal bij een direct uitslaande brand eerder alarm geven. Het merendeel van de branden, vooral in woningen, ontstaan echter vanuit een smeulende brand die zich vervolgens tot een grote open brand kan ontwikkelen. Een optische rookmelder zal een beginnende smeulbrand eerder detecteren dan een ionisatiemelder en dus eerder alarm geven.

• Het is belangrijk dat de rookmelder al in een vroeg stadium de rook signaleert.
• De rookmelder moet niet te ver van de brand verwijderd zijn.
• De melder moet overal in huis te horen zijn.
• Soms is één rookmelder niet genoeg. Dit hangt onder meer af van de grootte en indeling van uw huis.
• De meest geschikte plaats is in de gang of ruimte tussen keuken en woonkamer.
• Bij woningen met meerdere bouwlagen is het verstandig op iedere verdieping een melder te plaatsen. Bij voorkeur bovenaan de trap tegen het plafond op de slaapverdieping.
• Voor een maximale beveiliging kunt u in iedere ruimte waar u regelmatig verblijft een melder plaatsen.
• Verbind de rookmelders zoveel mogelijk met elkaar. Zodra één melder wordt geactiveerd, gaan de andere melders ook af.
• Plaats de rookmelder altijd aan het plafond en het liefst in het midden van de ruimte, maar in ieder geval minstens een halve meter van de wand af.
• Bij iedere rookmelder is een uitgebreide gebruiksaanwijzing ingesloten. Daarin staan tips over de beste plaats voor de rookmelder. Ook vindt u daarin alles over onderhoud en garantie.

• Plaats een rookmelder nooit in de keuken of de badkamer. Dat geeft vaak vals alarm door stoom, vocht en dergelijke.
• Plaats een melder niet boven de verwarming of in de nabijheid van luchtventilatie. Door de luchtstromingen kunnen rookdeeltjes de rookmelder niet bereiken.
• Een garage is ook geen goede plaats voor een melder. Uitlaatgassen kunnen vals alarm veroorzaken.